به گزارش روابط عمومی مرکز نوآوری ایمینو، در ابتدای این نشست مجید وفایی فرد مجری طرح ایجاد زیست بوم نوآوری و فناوری بخش معدن و صنایع معدنی (ایمینو) با بیان اینکه بهرهوری یکی از کلیدیترین مؤلفههای توسعه پایدار در معادن و اقتصاد معدن به شمار میرود، اظهار کرد: بهره وری حائز اهمیت است بهویژه در شرایطی که امکان گسترش منابع طبیعی محدود و هزینههای تولید رو به افزایش است. افزایش بهرهوری به معنای استفاده هوشمندانهتر از سرمایه، نیروی کار و نهادههای واسطهای است و میتواند بدون وابستگی به رشد کمی استخراج، ارزش افزوده بخش معدن را بهطور معناداری افزایش دهد. تجربه جهانی نشان میدهد که رشد اقتصادی پایدار در بخش معدن، بیش از آنکه مبتنی بر توسعه فیزیکی باشد، بر بهبود بهرهوری کل عوامل تولید استوار است.
وی افزود: شرکتهای دانشبنیان معدنی نقش محوری در ارتقای بهرهوری و تحول اقتصاد معدن دارند. این شرکتها با توسعه فناوریهای نوین، هوشمندسازی فرآیندهای استخراج و فرآوری، بهینهسازی مصرف انرژی و بومیسازی تجهیزات و دانش فنی، امکان افزایش تولید با هزینه کمتر و ریسک پایینتر را فراهم میکنند. حضور فعال دانشبنیانها نهتنها به افزایش بهرهوری معادن منجر میشود، بلکه با ایجاد ارزش افزوده فناورانه، معدن را از یک بخش خامفروش به پیشران اقتصاد نوآور و دانشمحور کشور تبدیل میکند.
در ادامه این نشست سید کاظم اورعی، عضو هیات علمی دانشگاه استرلینگ انگلستان با تاکید بر اینکه افزایش بهرهوری، نه یک انتخاب، بلکه ضرورت اجتنابناپذیر توسعه معدن و صنایع معدنی ایران است، مطرح کرد: ایران با در اختیار داشتن حدود ۳۱ میلیارد تن ذخایر معدنی قطعی و ۲۴ میلیارد تن ذخایر احتمالی، در زمره کشورهای غنی معدنی جهان قرار دارد؛ بهگونهای که با تنها یک درصد از جمعیت جهان، نزدیک به سه درصد از ذخایر معدنی دنیا را داراست. وجود نیروی انسانی متخصص، شمار بالای دانشگاههای دارای رشته معدن و پیشینه تاریخی چند هزار ساله در معدنکاری، ایران را از نظر ظرفیتهای بالقوه به یکی از بازیگران مهم اقتصاد معدنی جهان تبدیل کرده است. با این حال، چالشهای ساختاری اقتصاد، بهویژه در حوزه بهرهوری، مانع از بالفعلشدن کامل این ظرفیتها شده است.
وی افزود: در شرایطی که بسیاری از بخشهای اقتصادی ایران مزیت نسبی خود را از دست دادهاند، بخش معدن بهعنوان یکی از معدود حوزههای باقیمانده با توان بالقوه بالا برای رشد اقتصادی مطرح است. تجربه کشورهای معدنی مانند استرالیا، کانادا، هند و ایالات متحده نشان میدهد که معدن میتواند نقشی کلیدی در ایجاد درآمدهای ارزی و تقویت اقتصاد ملی ایفا کند؛ ظرفیتی که در ایران هنوز بهطور کامل بالفعل نشده است.
این استاد برجسته و از چهرههای شناختهشده در حوزه اقتصاد ادامه داد: چالش اصلی اقتصاد معدنی ایران نه کمبود منابع، بلکه ضعف بهرهوری است. مفهومی که فراتر از سودآوری بوده و به نسبت ستانده واقعی به دادهها اشاره دارد. در شرایطی که رشد اقتصادی مبتنی بر افزایش هزینههای دولتی لزوماً به بهبود معیشت مردم منجر نمیشود، افزایش بهرهوری بهعنوان مهمترین و پایدارترین مسیر دستیابی به رشد اقتصادی واقعی و ملموس در بخش معدن و اقتصاد کشور شناخته میشود.
اورعی در پایان این نشست تخصصی تاکید کرد: بخش معدن ایران از ظرفیتهای بالقوه قابل توجهی برخوردار است و میتواند به یکی از موتورهای اصلی رشد اقتصادی کشور تبدیل شود. با این حال، تحقق این هدف بدون تمرکز جدی بر بهرهوری امکانپذیر نیست. بهبود بهرهوری نیروی کار، ارتقای فناوری، اصلاح ساختارهای مدیریتی و اقتصادی، و شفافسازی نقش دولت در اقتصاد، از پیششرطهای اساسی توسعه پایدار معدن و صنایع معدنی در ایران به شمار میروند.
